Wytyczne PTN AIDS

Profilaktyka przedekspozycyjna (Pre-Exposure Prophylaxis)

Wytyczne do ściągnięcia      -> ŚCIĄGNIJ

Wskazania do PrEP



Wskazania do PrEP


  • mają kontakty seksualne bez prezerwatywy z osobami potencjalnie zakażonymi HIV (osoby o nieznanym statusem serologicznym, osoby HIV(+) z wykrywalną wiremią),
  • stosowały profilaktykę poekspozycyjną (PEP) po kontakcie seksualnym w ciągu ostatniego roku,
  • chorowały na choroby przenoszone drogą kontaktów seksualnych w ciągu ostatniego roku,
  • mają kontakty seksualne pod wpływem substancji psychoaktywnych,
  • używają narkotyków dożylnie,
  • świadczą usługi seksualne

Rozpoczynanie


  • ocena wskazań do profilaktyki według powyższych wytycznych,
  • omówienie zasad PrEP, a także ryzyka zakażenia HIV,HBV, HCV i innych STI,
  • zaszczepienie przeciw HBV (silne zalecenie), HAV (opcjonalnie), HPV (opcjonalnie),
  • zwrócenie uwagi na adherencję (omówienie znaczenia i metod ułatwiających regularne przyjmowanie leku),
  • wykluczenie zakażenia HIV (brak objawów świeżego zakażenia, brak istotnej ekspozycji w ciągu ostatniego miesiąca, ujemny wynik testu anty-HIV/p24 z ostatniego tygodnia – badanie nie powinno być anonimowe, chyba że lekarz może zidentyfikować pacjenta),
  • diagnostyka i leczenie STI (kiła, rzeżączka, chlamydioza) (silne zalecenie) – serologia kiły, PCR Chlamydia trachomatis + Neisseria gonorrheae (wymazy z gardła, odbytu i cewki moczowej, zamiast wymazu z cewki moczowej można wykorzystać mocz),
  • wykluczenie zakażenia HBV (osoba szczepiona – anty-HBs dodatni, osoba nieszczepiona – HBsAg ujemny),
  • aktualne badania laboratoryjne: kreatynina (eGFR),
  • podpisanie przez pacjenta świadomej zgody z podkreśleniem świadomości ryzyka zakażenia HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową mimo stosowania PrEP (przykładowy formularz dostępny na stronie),
  • wypisanie recepty na TDF/FTC–kolejna wizyta za 1 miesiąc.

Dawkowanie PrEP – rekomenduje się profilaktykę ciągłą


Profilaktyka ciągła


1 tabl. TDF/FTC 1x dziennie o stałej godzinie
(ochrona dla receptywnych kontaktów analnych po 7 dniach, dla receptywnych kontaktów dopochwowych i dożylnego używania narkotyków po 20 dniach)
W przypadku MSM PrEP ciągły można rozpocząć od 2 tabl. na 2-12 h przed stosunkiem uzyskując już ochronę, a następnie kontynuować 1 tabl. 1x dziennie

Profilaktyka doraźna* (on demand) - tylko MSM o bardzo wysokim ryzyku zakażenia
2 tabl.TDF/FTC na 2-24h przed stosunkiem, następnie 1 tabl.TDF/FTC 24h po pierwszej dawce, następnie 1 tabl.TDF/FTC 48h po pierwszej dawce.
W razie dalszego zwiększonego ryzyka zakażenia HIV – 1 tabl. 1x dziennie o stałej godzinie, maksymalnie do 7 tabl./tydzień. Skuteczność profilaktyki doraźnej potwierdzona została wynikami tylko 1 badania klinicznego.

* dawkowanie nie zarejestrowane w Charakterystyce Produktu Leczniczego

Wizyta po 1 miesiącu


  • wykluczenie zakażenia HIV (brak objawów świeżego zakażenia, anty-HIV/p24 -ujemny)
  • adherencja (ocena i wsparcie),
  • wywiad w kierunku innych STI, ewentualnie diagnostyka,
  • badania laboratoryjne: kreatynina/eGFR,
  • wypisanie recepty na TDF/FTC – następna wizyta maksymalnie za 3 miesiące


Następne wizyty (nie rzadziej niż co 3 miesiące)


  • wykluczenie zakażenia HIV (ujemny anty-HIV/p24),
  • adherencja (ocena i wsparcie),
  • wywiad w zakresie HCV, STI (diagnostyka i leczenie w razie potrzeby i możliwości – zalecane wykonywanie RPR lub VDRL i PCR w kierunku chlamydiozy i rzeżączki bezobjawowej co 3 miesiące),
  • kreatynina/eGFR, mocz – badanie ogólne
  • wypisanie recepty na TDF/FTC– KOLEJNE WIZYTY NIE RZADZIEJ NIŻ CO 3 MIESIĄCE

1x w roku : morfologia, kreatynina, badanie ogólne moczu, ocena ryzyka złamań.



Zakończenie PrEP


  • wykluczenie zakażenia HIV (anty-HIV/p24 ostatni raz po 12 tygodniach od zakończenia PrEP),
  • diagnostyka i ewentualnie terapia STI/HCV,
  • kreatynina/eGFR, morfologia, badanie ogólne moczu,
  • DXA wg wskazań indywidualnych,
  • przypomnienie zasad bezpieczniejszego seksu, wsparcie w zakresie ustalenia innych metod profilaktyki,
  • w przypadku zakażenia HBV, przed zakończeniem PrEP konieczna konsultacja ze specjalistą chorób zakaźnych,
  • brak jest badań określających czas, przez który po ostatnim ryzykownym zachowaniu należy kontynuować PrEP. Nie zostały również wypracowane jednoznaczne zalecenia w tym zakresie, zaleca się jednak przyjmowanie TDF/FTC 1 tabletka 1x dziennie jeszcze przez minimum 2-7 dni po ostatnim ryzykownym kontakcie.